PRaktyczny Poradnik Indianisty

WYKRÓJ KOSZULI

POTRZEBNE MATERIAŁY
2 długie irchy (z jelenia lub łosia najlepiej o naturalnych kształtach zwierzęcia), ścięgna lub mocne nici do zszycia koszuli, ozdoby dodatkowe: końskie włosy na frędzle, futerka z królika, koraliki do wykonania pasów, farby do pomalowania, ew. sukno na karczek.

WYKONANIE
Myślę, że dzięki poniższym rysunkom wykonanie koszuli nie sprawi większego kłopotu. Żadko udaje się zdobyć irchę aby miała naturalne kształty zwierzęcia, dlatego idealne wykonanie koszuli wg. poniższych rysunków może być trudne. Chodzi mi o karczek, który naturalnie powstaje z głowy zwierzęcia. Jest niemal niemożliwe zdobycie irchy takiej aby zrobić karczek, o którym mowa. Dlatego karczek ten jest doszywany później lub robiony z sukna jak w większości koszul Crow.
Przystepując do wykonania koszuli najpierw musimy zrobić przód i tył koszuli. Długość koszuli jest uzależniona od upodobań właściciela oraz od długości płata skóry. Odcinamy dopowiednią długość na przód koszuli tak aby odległość płata od ramion nie była większa jak do kolan! Pozostała część po odcięciu będzie rękawem koszuli. Zanim zaczniesz ciąć skórę sprzawdź czy odcięta część wystarczy na rękaw (minimum 40cm)! Część tylna koszuli powinna być jakies 10 cm dłuższa od przedniej. Następnie wycinamy w koszuli otwór na głowę (tylko żeby nie był za duży, bo koszula będzie spadała z ramion :) - najlepiej w tym celu przymierzyć jakis sweter. Należy też pamiętać, że irch się naciąga!!! Otwór z przodu powinien być odrobinę głębszy jak z tyłu. Następnie części gdzie będą ramiona nacinamy lekko pod kątem w dół aby koszula lepiej leżała. Miejsce gdzie będą wszyte rekawy należy naciąć do równa i skorygowac szerokość płata żeby rękawy nie zaczynały się od łokcia. Po tych zabiegach możemy przystąpić do szycia koszuli. Najpierw ramiona zaczynając od głowy, następnie rękawy zaczynając od miejsca gdzie łączą się ramiona. Rękawy szyjemy tylko ok. 15-20 cm z każdej strony. Skóre najlepiej zszywać ścięgnami lub mocnymi nicmi stylonowymi, które muszą być podwójne i nawoskowane!!! Najlepiej zszywać ściegiem na styk - jest to bardzo prosty ścieg polegający na wbijaniu igły zawsze od góry - w ten sposób płaty schodzą się ze sobą i nie ma szwu, który by póżniej nas gniótł w ramię. Następna rzeczą jest zszycie rękawów. Można to zrobić rzemieniami przekładając je przez obie warstwy skóry i związując. Rzemień taki powinien wystawać z przodu koszuli. Teraz kolej na nadanie koszuli wyglądu charakterystycznego dla określonego plemienia. Kształty koszul niektórych plemion przedstawia rysunek na dole. Różnice tkwią głównie w kształcie koszuli u dołu oraz kształcie rękawów. Polecam zostawić rękawy z ich naturalnym kształtem a odpowiednio przyciąć dół koszuli. Na koniec możemy pociąć frędzle przy rekawach i u dołu na ok. 10-20 cm pozostawiając jednak naturalne kształty koszuli. Można też nie ciąć frędzli!
Wszystkie koszule w starym stylu i większość nowego stylu nie była spięta z boków. Był to rodzaj poncha, który bardzo szybko się ubierało; po włożeniu rekawów wystarczyło tylko przełożyć koszulę przez głowę. W dawnych czeasach było to bardzo istotne, gdyż podczas wypraw wojennych koszule były zapakowane w torbach. Kiedy wojownik zobaczył wroga - musiał natychmiast ją włożyć i zabierało mu to pare sekund. Widzimy więc, że funkcjonalność strojów była bardzo istotna dla Indian. Jeśli jednak miałbyś się źle czuć w tak przewiewnej koszuli możesz związać boki rzemieniami (podobnie jak rekawy) jednak nie więcej jak w 3-4 miejscach.
Na koniec musimy zrobić karczek ze skóry w kształcie naturalnym szyi zwierzecia, trójkątnym lub prostokątnym z czerwonego lub granatowego sukna.
I juz mamy gotową koszulę w stanie tzw, surowym - tzn. bez ozdobień. Takie właśnie koszule nosili Indianie na codzień w chłodne dni. Sprawa wykonania pasów z koralików i innych ozdobień jest bardzo indywidualna i wymaga konsultacji z osobą, która jest fachowcem w sprawie rekodzieła konkretnego plemienia. Wykonanie takich pasów i dodatkowych ozdób często może zająć nawet pół roku czasu i bez konsultacji może się okazać że wszystko jest do prucia :)))

CHARAKTERYSTYCZNE KSZTAŁTY KOSZUL W POSZCZEGÓLNYCH PLEMIONACH

1. Nez Perce    2. Lakota    3. Odżibuejowie z Równin    4. Arapaho    5. Crow
6. Czejenowie    7. Kiowa    8. Paunisi    9. Apacze

WZORY KOSZUL