PRaktyczny Poradnik Indianisty

WYKRÓJ SUKIENEK


SUKNIE OLD-TIME (STARE)

POTRZEBNE MATERIAŁY
2 długie irchy (z jelenia lub łosia najlepiej o naturalnych kształtach zwierzęcia), ścięgna lub mocne nici do zszycia, ozdoby dodatkowe: koraliki do wykonania ozdób, farby do pomalowania

WYKONANIE
Suknie z 2 kawałków skóry są dosyć proste do wykonania i bardzo naturalne. Ze względu jednak na to że ciężko dostać długą irchę, oraz taką, która ma naturalne kształty większość dziewczyn (za wyjątkiem kilku miłośniczek stylu old-time :) nie podejmuje się zrobienia takich sukienek.
Aby wykonać taką sukienkę należy złożyć dwa kawałki irchy częścią dolną zwierzęcia do siebie i zszyć na ramionach. Dokładnie widać to na rysunku u dołu. Następnie doszywamy dodatkowe patki u dołu sukienki tak aby zakryć dziury wynikłe z naturalnego kształtu skóry. Patki te były półokrągłe lub prostokątne i były wykonane zwykle ze skóry pomalowanej na czerwono. Kolejną rzeczą jest zrobienie frędzli z przodu i z tyłu sukienki (metoda jest na rysunku) oraz zapięć z boku. W tym celu przekładamy sukienkę przez głowę i zaznaczamy miejsca gdzie będzie ona związana z boków. Sukienka powinna w miare przylegać do ciała ale nie tak żeby krępowała ruchy. Ostatnie zapięcie robimy tuz powyżej kolana. Boki, dół i rękawy sukienki tniemy na krótkie frędzle.
I juz mamy gotową sukienkę w stanie tzw, surowym - tzn. bez ozdobień. Takie właśnie sukienki nosiły Indianki na codzień. Sprawa wykonania ozdobień z koralików jest bardzo indywidualna i wymaga konsultacji z osobą, która jest fachowcem w sprawie rękodzieła konkretnego plemienia.




SUKNIE ZE SKÓRY

POTRZEBNE MATERIAŁY
3 płaty irchy (z jelenia lub łosia o naturalnych kształtach zwierzęcia), ścięgna lub mocne nici do zszycia, ozdoby dodatkowe: koraliki, dzwonki, jingle (można zrobić samemu z blaszki np. po puszce), farby do pomalowania, czerwona flanela

WYKONANIE
Wykonanie sukienki z 3 części jest dosyć skomplikowane ale nie niewykonalne :) W porównaniu z suknią dwuczęściową ta wygląda dużo bardziej imponująco ze względu na miejscami, zwłaszcza przy rekawach bardzo długie frędzle.
Najpierw zajmiemy się górna częścią, a więc karczkiem. Należy skórę złożyć na pół (dłuższym bokiem) i wyznaczyć środek. nastepnie wycinamy otwór na głowę ale nie za duży (uwaga: ircha sie naciąga!). Dalej wyrównujemy dół karczka tak abyśmy mogli przyszyć pozostałe kawałki skóry. Karczek możemy przełożyć przez głowę i przymierzyć pozostałe 2 skóry. Możemy je od razu wyprofilować i zaznaczyć miejsca do odcięcia z boku. Przyszywamy najpierw skóre do karczka z przodu i z tyłu. Możemy to zrobić ścięgnami lub mocnymi nićmi lub rzemykiem z irchy. Ponownie przymierzamy sukienkę. Teraz musimy zszyć boki. Można je uciąć tak aby zszyc obie skóry na styk - wówczas nie będzie frędzli z boku lub zostawić większe boki i spiąć sukienkę rzemykami mniej więcej co 10cm a to co zostanie z boku pociąć na frędzle. Fredzle nie powinny byc dłuższe z boku niż 10 cm i można je pociąć pod kątem ostrym do sukienki aby bardzo nie odstawały. Następnie musimy odpowiednio przyciąć dół sukienki aby skóra nie włóczyla się po ziemi. Maksymalnie sukienka powinna sięgać do kostek. Można już wyprofilować dól sukienki zgodnie z kształtem ulubionego plemienia (rysunek na samym dole). Teraz przystąpujemy do cięcia frędzli. U dołu nie wiecej jak 10cm. Na karczku najpierw rysujemy ołówkiem kształt odpowiedni dla okreslonego plemienia (rysunek na samym dole). Najlepiej zaznaczyć na karczku miejsce gdzie jest nadgarstek przy wyciągniętych rękach i narysować kształt do boku sukienki. Wszystko co wystaje poza ten kształt tniemy na fredzle. Uwaga: w niektórych miejscach frędzle mogą osiągnąć ponad pół metra - wiąże się to z tym, że podczas cięcia frędzli ircha dosyć mocno się naciąga. Frędzle nie mogą być zbyt cienkie, bo się będą później urywać. Optymalna szerokośc frędzla to ok. 3-5mm. Najlepiej do tego celu kupić lub pożyczyć bardzo ostre nożyczki!
Po wykonaniu sukienki w stanie surowym możemy przystąpić do wykonywania ozdób. Większość drobnych ozdób pokazuje poniższy rysunek. Sprawa wykonania ozdobień z koralików jest bardzo indywidualna i wymaga konsultacji z osobą, która jest fachowcem w sprawie rękodzieła konkretnego plemienia.




SUKNIE Z SUKNA LUB FLANELI



POTRZEBNE MATERIAŁY
Sukno - 2 kolory (mozna kupić w sklepie z materiałami jako wełna 100% - na sukienkę potrzeba 2x wysokość od ramion do połowy łydek) lub flanela (uwaga: czasami flanelę sprzedaje się o szerokości 90cm - z takiej ciężko jest uszyć sukienkę!), tasiemka bawełniana (do obszycia otworu na głowę można kupić tasiemkę z tzw. koła aby łatwiej było obszyć dookoła), dodatkowe ozdoby: muszelki cowrie (można np. kupić w sklepach z muszlami takie podstawki z tych muszli - ich zaletą jest to że mają już przewiercone dziurki, a najłatwiej kupić te muszle nad morzem)

WYKONANIE
Wykonanie sukienek tego typu jest banalnie proste. Oczywiście do tego celu najlepiej użyć maszyny do szycia! Kwestia materiału: w dawnych czasach Indianki robiły takie sukienki z calico - był to materiał identyczny jak nasza bawełna. Calico można poznać po tym że ma tłoczony wzór - tzn. z jednej strony materiału jest wzór, a z drugiej materiał jest prawie biały. Można zaimitować calico kupując 100% bawełnę, która ma natłoczony wzór jednak coraz rzadziej można spotkać w sklepie taką bawełnę. Dodatkowo wzory na calico były bardzo specyficzne. Przeważnie były to drobne kwiatuszki lub inne drobne wzorki albo różnego rodzaju paski. Czasami na strychu można wygrzebać jakąś starą sukienkę babci z bawełny w drobne kwiatuszki - wówczas z powodzeniem można ją przerobić na indiańską sukienkę.
Innym substytutem na sukienkę może być jednolita flanela, którą niestety też coraz trudniej dostać.
Najczęściej jednak sukienki te robiono z sukna (bardzo specyficznego). Sukno takie można nabyć za granicą jednak jego cena jest odstraszająca. Sukno to z powodzeniem możemy zastapić 100% welną.
Poniższy rysnek przedstawia wykrój i sposób ozdobienia takich sukienek. Myśle że komentarz do tego rysunku jest zbędny. Warto zrobić 2 sukienki. Jedną z bawełny (idealna na upalne dni na zlocie :), a drugą z sukna (lub irchy) (na chłodne wiechory na zlocie :)




CHARAKTERYSTYCZNE KSZTAŁTY SUKIENEK W POSZCZEGÓLNYCH PLEMIONACH


1. Blackfoot    2. Lakota    3. Czejenowie    4. Szoszoni    5. Crow
6. Ute    7. Arapaho    8. Kiowa   

WZORY SUKIENEK



Powrót do poradnika